Spirit එයාර්ලයින් කඩා වැටීම: ඔයාගෙ බජට් flight එක ඇත්තටම ආරක්‍ෂිතද?

ඔයා දැක්කා කියමුකො AirAsia එකේ මැලේසියාවට යන්න සුපිරි අඩු ගාණක ටිකට් එකක්. දැක්ක ගමන් වෙන මුකුත් හිතන්නෙ නැතුව බුක් කලා. ඒත් පහුවදාම නිව්ස් වල දකිනවා ඇමරිකාවෙ Spirit Airlines එක බංකොලොත් වෙන්න නූලෙන් බේරුණා කියලා. දැන් ඔළුවට එන්නෙ එකම ප්‍රශ්නෙ: 'අයියෝ, මගේ ටිකට් එකටත් මෙහෙම වෙයිද?'

මේක ගොඩක් දෙනෙක්ට තියෙන බයක්. හැබැයි ඇත්ත කතාව තමයි, බජට් එයාර්ලයින්ස් කියන්නෙම නරක දෙයක් නෙවෙයි. මේ ලිපියෙන් මම ඔයාට පැහැදිලි කරලා දෙන්නම් ඇත්තටම මොකක්ද මේ වෙන්නෙ, සහ ඔයාගෙ මහන්සියෙන් හම්බ කරපු සල්ලි නැති කරගන්නෙ නැතුව අඩු ගාණට ට්‍රිප් එකක් යන්නෙ කොහොමද කියලා.

මොකක්ද මේ ඇත්තටම වුණ Spirit Airlines කේස් එක?

සරලවම කිව්වොත්, Spirit Airlines කියන්නෙ ඇමරිකාවෙ තියෙන ලොකුම 'Ultra Low-Cost' ගුවන් සේවාවක්. ඒ කියන්නෙ, ටිකට් එක පුදුම අඩුයි, ඒත් ඔයාට ඕන හැම දේකටම (ලොකු බෑග් එකකට, කෑම එකකට, සීට් එකක් තෝරගන්න) වෙනම ගෙවන්න ඕන. මේ සීන් එක දැන් ටිකක් අවුල් වෙලා.

• ප්‍රශ්නෙ පටන් ගත්ත හැටි: Spirit එක දිගටම පාඩු ලබමින් හිටියෙ. ඒගොල්ලන්ගෙ වියදම් වැඩි වුණා, ඒත් ටිකට් ගණන් ඒ තරම් වැඩි කරන්න බැරි වුණා. මේ නිසා එයාලා මූල්‍යමය වශයෙන් ලොකු පීඩනයක හිටියෙ.
• කලින් තිබ්බ ඩීල් එක: JetBlue කියලා තවත් එයාර්ලයින් එකකින් Spirit එක මිලදී ගන්න හැදුවා. ඒක වුණා නම් Spirit එකට ලොකු හයියක්. ඒත් ඇමරිකානු රජය මේ ගනුදෙනුවට ඉඩ දුන්නෙ නෑ. ඒකත් එක්ක Spirit තවත් අමාරුවෙ වැටුණා.
• දැන් තියෙන අවදානම: එයාලා බංකොලොත්භාවය වළක්වා ගන්න උපරිම උත්සාහ කරනවා. හැබැයි එහෙම වුණොත්, එයාලගෙ ෆ්ලයිට්ස් සියල්ල අවලංගු වෙන්න පුළුවන්. ටිකට් ගත්ත අයට සල්ලි ආපහු ගන්න එක ලොකු යුද්ධයක් වෙනවා.
• මේක අපිට වැදගත් වෙන්නෙ ඇයි?: Spirit එකට වුණ දේ පෙන්නුම් කරනවා ලෝකෙ පුරාම බජට් එයාර්ලයින්ස් කොයි තරම් තරඟයකට සහ පීඩනයකට මුහුණ දෙනවද කියලා. මේක එක එයාර්ලයින් එකකට සීමා වුණු දෙයක් නෙවෙයි.

එහෙනම් අඩු ගාණට දෙන හැම එයාර්ලයින් එකක්ම අවුල්ද?

කොහෙත්ම නෑ! එහෙම හිතන්න එපා. ලෝකෙ පුරාම, විශේෂයෙන්ම අපේ ආසියානු කලාපයේ, ඉතාම සාර්ථකව, ලාභ ලබමින් ක්‍රියාත්මක වෙන සුපිරි බජට් ගුවන් සේවා ඕන තරම් තියෙනවා. AirAsia, IndiGo (ඉන්දියාවෙ), Flydubai වගේ එයාර්ලයින්ස් මිලියන ගාණක් මගීන්ව ආරක්‍ෂිතව, අඩු වියදමෙන් ගෙනියනවා.

ප්‍රශ්නෙ තියෙන්නෙ 'බජට්' කියන වචනෙ නෙවෙයි. ප්‍රශ්නෙ තියෙන්නෙ ඒ ගුවන් සේවාවෙ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය. සමහර ගුවන් සේවා රතු එළි පත්තු කරද්දී, තවත් සමහර ඒවා හොඳටම දුවනවා. අපි ස්මාර්ට් වෙන්න ඕනෙ අන්න ඒ රතු එළි පේන තැන් අඳුරගන්නයි.

💡 ඉක්මන් ටිප් එක: ටිකට් එකක් බුක් කරන්න කලින්, Google එකේ එයාර්ලයින් එකේ නමයි 'financial problems' හෝ 'bankruptcy risk' කියලයි ටයිප් කරලා පොඩි සර්ච් පාරක් දාන්න. මෑතකදී ආපු නරක නිවුස් ගොඩක් උඩට එනවනම්, ඒක පොඩි අනතුරු ඇඟවීමක්. ටික දවසක් බලලා බුක් කරන එක හොඳයි.

හරි, සල්ලි නැති කරගන්නෙ නැතුව ටිකට් බුක් කරන්නෙ කොහොමද?

මේ තියෙන්නෙ මම හැම තිස්සෙම පාවිච්චි කරන, ඔයාටත් 100%ක්ම පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් ආරක්ෂිත පියවර ටික. මේ ටික ඔළුවෙ තියාගත්තොත් ඔයාගෙ ට්‍රිප් එක ගැන බය වෙන්න දෙයක් නෑ.

1. හැමතිස්සෙම ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එකෙන් ගෙවන්න

මේක තමයි වැදගත්ම දේ. ඩෙබිට් කාඩ් එකෙන්වත්, බැංකු ට්‍රාන්ස්ෆර් එකකින්වත් නෙවෙයි, ක්‍රෙඩිට් කාඩ් (Credit Card) එකකින්ම ගෙවන්න. ඇයි? ගුවන් සේවාව බංකොලොත් වෙලා ඔයාගෙ ෆ්ලයිට් එක කැන්සල් වුණොත්, ඔයාට පුළුවන් ඔයාගෙ බැංකුවට කතා කරලා 'chargeback' එකක් ඉල්ලන්න. ඒ කියන්නෙ, ඔයාට සේවාව ලැබුණේ නැති නිසා සල්ලි ආපහු දෙන්න කියලා. මේ ආරක්ෂාව ඩෙබිට් කාඩ් වලට ගොඩක් වෙලාවට නෑ.

2. ට්‍රැවල් ඉන්ෂුවරන්ස් එකක් ගන්න (හරි එක තෝරගන්න!)

ගොඩක් අය ට්‍රැවල් ඉන්ෂුවරන්ස් දාන්නෙ ලෙඩකට, බඩු නැතිවුණොත් වගේ දේකට විතරයි. ඒත් හොඳ ඉන්ෂුවරන්ස් policy එකක 'Supplier Insolvency' හෙවත් 'සැපයුම්කරුගේ බංකොලොත්භාවය' කියන කොටසත් cover වෙනවා. ඒ කියන්නෙ එයාර්ලයින් එක වැහුනොත්, ඔයාගෙ ටිකට් එකට ගිය සල්ලි ඉන්ෂුවරන්ස් එකෙන් දෙනවා. Allianz, AIA වගේ සමාගම්වල මේ වගේ policies තියෙනවා. පොලසිය ගන්න කලින් මේ වචන ටික තියෙනවද කියලා දෙපාරක් බලන්න.

3. කා හරහාද බුක් කරන්නේ?

සමහර වෙලාවට එයාර්ලයින් එකේ වෙබ්සයිට් එකෙන්ම (Direct Booking) බුක් කරන එක ලේසියි. ප්‍රශ්නයක් වුණොත් ඔයාට කතා කරන්න තියෙන්නෙ කෙලින්ම එයාර්ලයින් එකට විතරයි. හැබැයි Agoda, Booking.com, Skyscanner වගේ ලොකු වෙබ්සයිට් හරහා බුක් කරන එකේ පොඩි වාසියකුත් තියෙනවා. සමහර වෙලාවට එයාලගෙ customer support එකෙන් උදව්වක් ගන්න පුළුවන්. හැබැයි refund process එක නම් ටිකක් පරක්කු වෙන්න පුළුවන්.

The Bottom Line: කෙටියෙන්ම කිව්වොත්...

කලබල වෙන්න එපා. අඩු වියදම් ගුවන් ගමන් කියන්නෙ තාමත් ලෝකය දකින්න තියෙන හොඳම ක්‍රමයක්. මතක තියාගන්න ඕන කරුණු ටික මෙන්න:

• බජට් කියන්නෙ නරක කියන එක නෙවෙයි: ගොඩක් බජට් එයාර්ලයින්ස් ඉතාම සාර්ථකයි සහ ආරක්ෂිතයි.
• ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එක ඔයාගෙ හොඳම යාළුවා: හැම ගුවන් ටිකට් පතක්ම ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එකකින් ගන්න.
• හොඳ ට්‍රැවල් ඉන්ෂුවරන්ස් එකක් අනිවාර්යයි: 'Supplier Insolvency' cover වෙන එකක්ම තෝරගන්න.
• විනාඩි 5ක ගූගල් සර්ච් එකක්: බුක් කරන්න කලින් එයාර්ලයින් එක ගැන පොඩ්ඩක් හොයලා බලන්න. ඒකෙන් ලොකු හිසරදයක් නැති කරගන්න පුළුවන්.

තව ප්‍රශ්න තියෙනවද? මෙන්න උත්තර

මම දැනටමත් බජට් එයාර්ලයින් එකක ටිකට් අරන් තියෙන්නෙ. මම බය වෙන්න ඕනෙද?

බොහෝ විට නෑ. ඔයා ටිකට් අරන් තියෙන්නෙ AirAsia, IndiGo, Malindo Air වගේ ප්‍රසිද්ධ එයාර්ලයින් එකක නම් බය වෙන්න දෙයක් නෑ. ඒත් හිතේ සැකයක් තියෙනවනම්, එයාර්ලයින් එකේ වෙබ්සයිට් එකට ගිහින් ඔයාගෙ බුකින් එක 'confirm' වෙලාද කියලා බලන්න. දැන් හරි ට්‍රැවල් ඉන්ෂුවරන්ස් එකක් ගන්නත් තවම පරක්කු නෑ.

ට්‍රැවල් ඉන්ෂුවරන්ස් එකෙන් ඇත්තටම සල්ලි ආපහු දෙනවද?

ඔව්, ඔයාගෙ policy එකේ ඒ දේ cover වෙනවනම් අනිවාර්යයෙන්ම දෙනවා. ඒකයි මම කිව්වෙ policy එකේ තියෙන වචන හරියටම කියවන්න කියලා. 'Airline bankruptcy' හෝ 'insolvency' කියන වචන හොයන්න. claims process එකට ටික කාලයක් යයි, ඒත් සල්ලි ලැබෙනවා.

ණය පතක් (Credit Card) නැත්තම් මොකද කරන්නේ?

ඒක ටිකක් අවදානම්. සමහර Visa/Mastercard ඩෙබිට් කාඩ් වලටත් යම්තාක් දුරකට ආරක්‍ෂාවක් තියෙනවා, ඒත් ඒක ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එකක් තරම් ශක්තිමත් නෑ. බැංකුවෙන් බැංකුවට ඒ නීති වෙනස්. කරන්නම දෙයක් නැත්තම්, ඩෙබිට් කාඩ් එකෙන් ගෙවලා, අනිවාර්යයෙන්ම හොඳ ට්‍රැවල් ඉන්ෂුවරන්ස් එකක් ගන්න.

අවසාන වශයෙන්

Spirit Airlines එකට වුණ දේ නිසා අඩු වියදමින් ලෝකෙ වටේ යන්න තියෙන ඔයාගෙ හීන අතාරින්න එපා. මේකෙන් වෙන්න ඕනෙ අපි තව ටිකක් දැනුවත් වෙන එක විතරයි. අපි තවත් ස්මාර්ට් ට්‍රැවලර්ස්ලා වෙන එක. ඔයාට දැන් තියෙනවා අවදානම අඩු කරගන්න ඕන කරන හැම උපක්‍රමයක්ම.

ඉතින්, බය නැතුව ඔයාගෙ ඊළඟ ගමනට ගැලපෙන ටිකට් එක හොයන්න පටන් ගන්න. හැබැයි, මම කියපු මේ ටිප්ස් ටික ඔළුවෙ තියාගෙන බුක් කරන්න. සුභ ගමන්!